Kleine investering in de herfst geeft wintergerst grote voorsprong in het voorjaar

Bij najaarstoediening van biostimulant Vixeran komt wintergerst groener en vitaler de winter uit. De bacteriën in het product leveren stikstof op momenten dat de teler nog niet kan of mag bemesten—bijvoorbeeld wanneer het land te nat is om te berijden of wanneer de eerste gift wettelijk pas later pas is toegestaan. Die vroege stikstofbeschikbaarheid ondersteunt een snelle herstart in het voorjaar, zorgt voor meer aar-dragende stengels en leidt daarmee tot een hoger opbrengstpotentieel.

“Het Vixeran-object was het hele seizoen groener dan de referentie”, begint Ties Berkers zijn verhaal. 

En ook het aantal stengels met aren lag hoger. Er zat heel veel opbrengstpotentieel in het gewas. In deze proef konden we dat potentieel door extreme weersomstandigheden helaas niet maximaal verzilveren, maar het liet wel duidelijk zien wat deze bacteriën in z’n mars hebben.

De proef waar Berkers op doelt vond plaats op een praktijkperceel wintergerst. Er lagen objecten met stikstofgiften van respectievelijk 140 en 70 kg zuivere N, die weer waren opgesplitst in objecten met en zonder VIXERAN®. Tijdens de hele teelt is de bladgroenontwikkeling gevolgd aan de hand van satellietbeelden en opnamen met dronecamera’s. “Dat waren dus objectieve waarnemingen waar geen mensenoog aan te pas kwam”, licht Berkers toe. “En in alle gevallen was het Vixeran-object groener dan de referentie. Het verschil in hoeveelheid bladgroen was gemiddeld 10% in het voordeel van de Vixeran-objecten. Die voorsprong was er al bij het invallen van de winter en zelfs na de stikstofgift in het voorjaar bleef het verschil meer dan 7,5%. Bovendien zagen we in de Vixeran-objecten ook hogere aantallen stengels en aren. Het object met 70 kg N plus VIXERAN® had zelfs meer aren dan het object met alleen 140 kg stikstof. Er zat dus heel veel potentie in de met deze biostimulant behandelde objecten.”

De behandeling met VIXERAN® liet een effect zien op zowel stengelhoogte als aantal aren per vierkante meter. Bij 70 kg stikstof gaf VIXERAN® 28% meer aren, bij 140 kg 13%. 70 kg stikstof + VIXERAN® gaf zelfs nog 11% meer aren dan de volledige stikstofgift van 140 kg. 

Al vroeg stikstof, ook als bemesten lastig is

Volgens Berkers zit de kracht van het product vooral in seizoenen waarin je in het vroege voorjaar niet op het optimale moment kunt bemesten. “Officieel mag je pas vanaf 1 februari weer bemesten, terwijl het gewas soms wel al eerder behoeftig is aan stikstof. Later mag het wel, maar kan het land soms te nat zijn om te berijden zonder schade. In die situaties profiteer je in het vroege voorjaar al van de stikstof die de bacteriën binden uit de lucht. Bij toediening van het product rond vierbladstadium in het najaar hebben de bacteriën ruim de tijd om de plant en de wortels te koloniseren. Op deze manier ben je verzekerd van een goed start aan het begin van het voorjaar. Daarbij speelt ook mee dat VIXERAN® beschikt over twee nitrogenase-enzymen. Nitrogenase is hét stukje gereedschap dat noodzakelijk is voor de binding van stikstof uit de lucht. Eén daarvan—vanadium-nitrogenase—kan al bij lagere temperaturen actief zijn, wat juist die vroege start na de winter ondersteunt. 

Potentieel benutten: bemesting strategisch afstemmen

In deze proef werd het seizoen aan het einde sterk beïnvloed door extreem weer. “Eerst kwam er een relatief koude en natte periode, gevolgd door stress als gevolg van de temperatuur die omhoogschoot. Korrelvulling was niet optimaal en de wintergerst werd vervolgens noodrijp,” blikt Berkers terug. “Daardoor konden niet alle positieve verschillen die we eerder zagen zich vertalen in opbrengst. Alleen het object met 70 kg N plus VIXERAN® liet nog een kleine meeropbrengst zien van 300 kg/ha.”
Mede daardoor ziet Berkers juist daarom perspectief in een strategische inzet en in het verder optimaliseren van de bemestingsaanpak. “Wij adviseren om bij gebruik van VIXERAN® de basisgift in het voorjaar een beetje te verlagen. Het gaat ons daarbij niet primair om de besparing, maar om in eerste plaats ruimte te bieden aan de bacteriën. Die worden namelijk actiever naarmate de stikstofbehoefte van het gewas groeit. Bovendien kun je die stikstof altijd nog achter de hand houden voor later in het seizoen, mocht dat nodig zijn. Als je niet meteen al je kruit verschiet, kun je altijd nog bijsturen. Een bijkomend voordeel van de biostimulant is daarnaast dat ook in drogere periodes, de continue biologische N-aanvoer, kan helpen het gewas aan de groei te houden wanneer bijsturen met kunstmest minder effectief of praktisch is.”

Onderbouwing uit meerdere landen en teelten

Berkers refereert hierbij aan vergelijkbare proeven in Duitsland uit 2023 en 2024. “In totaal vijf proeven zagen we daar dat VIXERAN® in wintergerst gemiddeld een 40 kilo lagere stikstofgift kon compenseren.” Ook in wintertarweproeven in Duitsland, Polen en Hongarije zijn in de voorbije jaren soortgelijke effecten waargenomen met een toepassing in het najaar. 

Proeven ontwikkelingsonderzoek Duitsland (2023-2024). Vixeran toegepast tijdes vierbladstadium in de herfst. De resultaten laten zien dat een stikstofreductie van 40 kg zuiver volledig gecompenseerd kan worden. 

Als laatste gaf Berkers nog mee dat “VIXERAN® ook interessant is in koolzaad voor de winter, waar over meerdere jaren consistente resultaten zijn gezien: meer biomassa na de winter en een hogere opbrengst. In Scandinavië wordt deze toepassing bijvoorbeeld al breed ingezet” stelde hij.