Voedselveiligheid

Residunormen, ook wel maximale residulimieten (MRL's) genoemd, geven de maximaal toegestane hoeveelheid residu van een gewasbeschermingsmiddel op voedselproducten aan. Deze normen worden vastgesteld op basis van uitgebreide toxicologische studies en risicobeoordelingen door instanties zoals EFSA en Ctgb.

Bij het vaststellen van de maximale residulimiet wordt een veiligheidsmarge van minimaal 100 keer toegepast op de hoogste dosis waarbij geen schadelijke effecten worden waargenomen in dierproeven. Dit betekent dat de toegestane hoeveelheid residu op voedsel minstens 100 keer lager is dan de laagste dosis die in dierproeven nog veilig bleek. Zo wordt een zeer ruime veiligheidsmarge ingebouwd voor de consument. Mocht er een keer een overschrijding zijn van deze norm, dan betekent dat niet automatisch dat er een gezondheidsrisico is.
 

Ook al zijn de huidige residuniveaus al heel laag en veilig, Syngenta en andere bedrijven in onze sector blijven vernieuwen om nog minder residuen achter te laten. We doen heel veel onderzoek naar nieuwe middelen met minder impact en betere toepassingstechnieken. Hierdoor kunnen boeren de hoeveelheid gewasbeschermingsmiddelen verlagen terwijl het net zo goed blijft werken. Zo zorgen we ervoor dat ons voedsel nog veiliger wordt, terwijl de gewassen goed beschermd blijven.

Biologische landbouw maakt gebruik van natuurlijke of biologische gewasbeschermingsmiddelen in plaats van synthetische middelen. Hoewel deze middelen als 'natuurlijk' worden beschouwd, kunnen er ook resten van achterblijven op groenten en fruit. Voor zowel biologisch als regulier geteelde producten gelden echter dezelfde strenge controles en veiligheidseisen voordat ze in de winkel terechtkomen. Dit zorgt ervoor dat alle producten, ongeacht de teeltmethode, aan dezelfde hoge veiligheidsstandaarden voldoen.

Bij Syngenta werken we aan oplossingen voor zowel biologische als reguliere landbouw. We ontwikkelen biologische middelen en biostimulanten die passen binnen de richtlijnen voor biologische teelt. Ons doel is om veilige en effectieve producten te maken voor alle soorten landbouw, waarbij we streven naar zo min mogelijk resten op het eindproduct.

Nee, als er een keer iets meer residu op groente of fruit zit dan toegestaan, is dat geen direct gevaar voor je gezondheid. De normen zijn namelijk heel voorzichtig opgesteld, met ruime veiligheidsmarges. Zelfs bij een overschrijding gaat het meestal om zulke kleine hoeveelheden dat ze ver onder het niveau blijven waar schadelijke effecten kunnen optreden.

Toch willen we niet dat te veel residu op ons voedsel zit. Daarom houden instanties zoals de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) de residuniveaus nauwlettend in de gaten. Als ze merken dat er te vaak overschrijdingen zijn, gaan ze op zoek naar de oorzaak en nemen ze maatregelen om herhaling te voorkomen. 

Voor babyvoeding gelden de allerstrengste residunormen om eventuele risico's voor deze kwetsbare groep uit te sluiten. Dat betekent dat er in babyvoeding niets teruggevonden mag worden. Babyvoeding wordt vaak gecontroleerd en het gebeurt heel zelden dat er een residu wordt aangetroffen; volgens EFSA voldeed 99,8% van de babyvoedingmonsters in 2020 aan de normen [4].
 

[4] Bron: EFSA Rapport 2022 over residuen van gewasbeschermingsmiddelen
 

Tegenwoordig kijken instanties niet alleen naar één residu op zich, maar ook naar wat er gebeurt als er meerdere residuen tegelijk op ons voedsel zitten. Deskundigen onderzoeken zorgvuldig of de combinatie van verschillende residuen veilig is.

Ze zorgen ervoor dat de totale hoeveelheid van alle residuen samen niet boven een veilig niveau uitkomt. Dit noemen we de 'gezamenlijke blootstelling'. Door op deze manier te werk te gaan, kunnen we er zeker van zijn dat ons voedsel veilig blijft, ook als er verschillende soorten residuen op zitten.

Het is altijd een goed idee om je rauwe groente en fruit altijd even af te spoelen voor je het eet. Dit doe je niet zozeer om gewasbeschermingsmiddelen te verwijderen, maar vooral om mogelijke ziekteverwekkers weg te spoelen. Soms kunnen er namelijk bacteriën zoals listeria of salmonella op zitten.

Je wast zo ook gewoon vuil, zand en stof weg. Goed om te weten: je hoeft hier geen speciale sopjes voor te gebruiken, gewoon water is prima.