Lagere gebruikersnormen voor stikstof maken het uitdagend om optimale groei en kwaliteit te realiseren

Volgens de overheid zit er in veel gebieden nog teveel stikstof en fosfaat in het water. Dit noemen we met nutriënten verontreinigde gebieden (NV-gebieden). In deze gebieden zijn extra maatregelen nodig om de waterkwaliteit te verbeteren. Zo geldt hier bijvoorbeeld een lagere stikstofgebruiksnorm. Voor veel gewasgroepen waren de normen al vrij laag, maar zijn die in 2025 nog verder aangescherpt. Gelukkig heeft Syngenta een oplossing voor het probleem.

Syngenta gaat met haar product VIXERAN^® terug naar de basis: hoe komt stikstof beschikbaar voor een plant? Hiervoor hebben we een sterke bacteriestam op de markt gebracht, die stikstof uit de lucht bindt, omzet en levert aan het gewas. Dit SKAL-gecertificeerde product werkt, bewijzen tal van (praktijk)proeven in diverse gewassen. Zo zijn ook de eerste goede ervaringen opgedaan in de boomkwekerij. Maar hoe werkt deze stikstofbinding dan precies?

Werking VIXERAN®
VIXERAN^® is een product op basis van de levende bacteriestam Azotobacter salinestris CECT 9690. Deze bacterie bindt stikstofgas (N2) uit de lucht en zet dit vervolgens om naar ammonium (NH4+), dat direct bruikbaar is voor het gewas. Deze specifieke bacteriestam gebruikt hiervoor twee varianten van het nitrogenase enzym, die essentiële stukjes gereedschap zijn voor deze zogenoemde stikstoffixatie. Veel meststoffen bestaan voor een groot gedeelte uit nitraat, oftewel NO3-. Deze stikstofvorm kan gemakkelijk worden opgenomen door een plant. Dit proces verloopt in principe passief met de opname van bodemvocht via de wortel. Echter, in de plant moet de opgenomen nitraat nog worden omgezet naar ammonium, voordat het bruikbaar is voor de plant. De plant kan zelf ook ammonium direct opnemen, maar dit is een actief proces en kost de plant dus energie en deze energie kan dan niet ergens anders ingestopt worden. VIXERAN^® is actief op meerdere plekken in en rondom de plant, namelijk in het blad, in het wortelstelsel en in de rhizosfeer. Doordat de bacteriën onder andere werkzaam zijn ín de plant komt de stikstof in de juiste vorm, namelijk ammonium, direct op de juiste plek terecht.
 

Vanaf de start inzetten
VIXERAN^® komt aan het begin van de teelt het beste tot zijn recht. Er is dan van weinig concurrentie van andere bacteriën en het gewas staat dan helemaal open, waardoor de bacteriën zowel in de bodem op de wortels als in de plant kunnen koloniseren. Naast stikstoffixatie maakt je dan ook optimaal gebruik van de groeibevordende eigenschappen. VIXERAN^® heeft een lengtewerking van meerdere maanden. Afhankelijk van het gewas, teeltduur en of het veel nieuw schot maakt adviseren we om meerdere toepassingen te doen. VIXERAN^® is goed mengbaar, doordat de bacteriën tijdens het productieproces in een beschermend ruststadium worden gebracht. In de verpakking zijn de bacteriën dan ook inactief. Zodra deze rustsporen, de zogenaamde cysten, gemengd worden met water worden ze actief en gaan ze aan het werk. Dit maakt VIXERAN^® dan ook een robuust middel, dat bij lage temperaturen en in combinatie met verschillende gewasbeschermingsmiddelen kan worden toegepast. Syngenta heeft voor verschillende gewasgroepen een specifiek advies met een lange mengbaarheidslijst opgesteld die telers kunnen raadplegen op de website. Toepassing met bacteriedodende gewasbeschermingsmiddelen en koper- en chloorbevattende middelen is echter niet mogelijk.

Geen gebakken lucht
Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn: een duurzaam middel dat stikstof bindt en vrijmaakt voor de plant, en dat ook nog eens op de juiste plek. Hoe weten telers of deze uitspraken geen gebakken lucht zijn? Hiervoor verwijzen we naar honderden proeven, waarbij VIXERAN^® in verschillende gewassen werd toegepast. De onderzoeken begonnen jaren geleden in een laboratorium. Hier is de precieze werking van het product op celniveau achterhaald. Vervolgens werd dit uitgebreid naar plantniveau. Voor de opbrengstresultaten stapte we het veld in.

Zo is er afgelopen jaar de eerste ervaring opgedaan in de boomkwekerij met een proef in Prunus bij het onderzoekscentrum van Delphy. Gewortelde stekken van Prunus l. Novita zijn in mei 2024 geplant in bakken met een zandgrond met een beetje zilt en klei. Afhankelijk van de behandeling is er gekozen voor een standaardbemesting met een Agrocote van 75 kg of een 20% minder stikstofgift van 60 kg.
Vanaf half juni is VIXERAN^® maandelijks of één keer in de twee maanden toegepast. Gedurende het gehele groeiseizoen is de teelt nauwlettend gevolgd. Begin november is het versgewicht van de planten bepaald om zo goed mogelijk de verschillen inzichtelijk te maken. Hieronder zijn de resultaten weergegeven.

De resultaten geven een duidelijk voordeel weer in de VIXERAN^® behandelingen. Zo geeft een maandelijkse toepassing met VIXERAN^® bij de standaard stikstofgift van 75 Kg 21% meer versgewicht ten opzichte van de standaard 75 kg onbehandeld. Bij een toepassing met VIXERAN^® één keer in de twee maanden werd nog een 3% meer versgewicht gerealiseerd.
Ook bij de gereduceerde stikstofgift (60 kg) werd bij maandelijks VIXERAN^® toepassen 12% meer versgewicht gemeten ten opzichte van de standaard bemesting van 75 kg stikstof niet behandeld.  

Deze positieve resultaten bieden goede perspectieven richting de toekomst waarin het gebruik van stikstof in de nutrienten verontreinigende gebieden vanaf dit jaar met nog eens 20% naar beneden moet.
Ook komen de resultaten overeen met wat er in andere gewassen gevonden wordt. Komend jaar zullen opnieuw proeven uitgevoerd gaan worden in de boomkwekerij.