Maïskopbrand: de schimmel die je niet op je perceel wilt hebben

Akkerbouwzaden
maiskopbrand beter vookomen dan genezen, maar hoe doe je dat?

Wat is het en hoe kun je maïskopbrand zoveel mogelijk voorkomen?

In september 2023 kregen we opnieuw (en meer) meldingen van kopbrand in proef- en praktijkpercelen. Maïskopbrand is te herkennen aan een volledig zwarte peerachtige vochtige kolf die nog bedekt kan zijn door het schutblad. Of door een verbrande zwarte pluim in de plant. 

Deze schimmel blijft in de grond over en tast de maïs al in het kiemplantstadium aan via de wortel. Als de maïs in het 2 à 3 bladstadium te langzaam groeit, kan de schimmel het groeipunt bereiken met aantasting van de bloeiwijzen, pluim en kolf, van binnenuit. 

Tot eind augustus is aan de plant nauwelijks iets te zien, alleen de plantlengte blijft wat achter. Rond 1 september ontstaat soms zwart schimmelpluis op de pluim en in het schutblad  en op de plaats van de kolf ontstaat een grote harige schimmelbol, die de gehele kolf vervangt.

De schimmelbollen vormen sporen, die op de grond vallen of door wind worden verspreid. Bij zware aantasting is bij het hakselen een zwarte stofwolk van sporen te zien. Ook via machines vindt dus verspreiding plaats.

In de kuil veroorzaakt een zware aantasting een vieze zwarte laag, die lijkt op natte zwarte grond. maïskopbrand kan het hele maïsgewas onbruikbaar maken. Door het zeer hoge risico op snelle verspreiding verdient maïskopbrand de nodige aandacht. Bij een aantasting van > 25 %, afvoeren voor Biogas of over over het perceel verspreiden.

De twee belangrijkste maatregelen om de ziekte in dammen zijn:

  1. Vruchtwisseling. De beste maatregel tegen maïskopbrand is het uitzieken van de schimmel op het perceel in vruchtwisseling met vier jaar gras of in een vierjarige akkerbouwrotatie, omdat sporen circa vier jaar in de bodem overblijven en hun kiemkracht bewaren. 

  2. Kies voor tolerante rassen. Belangrijk is ook om vrijwel ongevoelige rassen voor kopbrand te zaaien. Op percelen die met maïskopbrand zijn besmet, kunnen veehouders een aantal rassen vrijwel probleemloos telen.

Het perceel blijft wel ziek en ook is er kans op geringe verspreiding, maar als veehouders met deze rassen maïs telen, kunnen ze dit zonder problemen inkuilen en voeren. 

Op de drie aanbevolen lijsten 2023 en het ultravroege rassenbulletin staan zo'n 75 rassen. Slechts 20 daarvan staan vermeld op de positieve lijst voor kopbrand (rassen met een goede kopbrandtolerantie). 

In risicogebieden - en ook daarbuiten – raden we aan om dit ook mee te nemen in uw rassenkeuze. Heel wat Syngenta rassen tonen zeer goed toleranties (7 van de 20 positieve rassen).

Nieuwere rassen zoals SY Cosmos zijn nog in 2de jaar onderzoek en een aantal verwachten wij ook op de positieve lijst in 2024. De interne Syngenta cijfers bevestigen trouwens de resultaten van het PPO onderzoek.

Rassen op positieve lijst hebben minimaal gedurende 2 jaar een aantasting laten zien van 0 tot maximaal 3%. Bij deze lage percentages is op maiskopbrand besmette percelen een volwaardig mais gewas te telen. 
Om verspreiding naar andere percelen te voorkomen moeten nog wel de hygiëne regels in acht worden genomen.

Tabel onder : lijst met aanbevolen rassen 2023 CSAR/PPO snijmaïs, korrelmaïs en ultravroege lijst. Vetgedrukt: de rassen die vermeld worden op de positieve lijst kopbrand (deze tonen voldoende tolerantie tegen deze ziekte), de niet-Syngenta-rassen  op de positieve lijst zijn vet gedrukten cursief 
vroege snijmaïsmiddenvroege snijmaïsrassenonderzoek ultra-vroegkorrel/ccm
AsgaardMeluseenSkipperKWS Curacao
MAS 08FCS LuxuriKWS ExelonKWS Polento
PapagenoGenialis KWSFaithAshley
LG31.206LG 31.245CS ProsperitiSY Calo
LG 31.205FarmerinoP7179Megusto KWS
LG 31.211GwendoleenProspectGenialis KWS
LG 31.218P8153SY SilverbullLG 31.219
AgroMilasGreatfulAsgaardLG 31.225
EmeleenMilkmaxResoluteKWS Corazon
KWS JohaninioTorresConclusionPrivat
BencoLG 31.235ES MyrdalKWS Gustavius
PurposeDigitalPapagenoFarmoritz
LG 31.207GlutexoBelamiCSFarmueller
P8057P8333DKC2978 
LG 31.214SY Nomad  
Smoothi CSFarmueller  
KWS SaltareSY Dakini  
SY SkandikFarmoritz  
KWS CuracaoSudress  
SY HummerEC Gisella  
LG 31.219   
SY Invictus   
Benedictio KWS   
Farmodena   
Vicente   
SY Telias   
Around   
Privat   
Kopbrandaantastingen in mais op kolf en pluim